जापान - सपनाको देशको कठोर वास्तविकता

किन धेरै विदेशीहरू जापान छाडेर बाध्य भएर फर्किरहेका छन्? – सपनाको देशको कठोर वास्तविकताजापान – सफा सडकहरू, समयनिष्ठ ट्रेनहरू, अनुशासित समाज र उच्च जीवनस्तरको प्रतीक। धेरै नेपाली, भारतीय, भियतनामी वा अमेरिकीहरूका लागि यो देश सधैं सपना जस्तो लाग्छ। तर जब ती यहाँ पुग्छन् र केही वर्ष बिताउँछन्, धेरैले बाध्य भएर आफ्नो देश फर्कने निर्णय लिन्छन्। यो किन? जुन २०२५ सम्म जापानमा लगभग ३९.५६ लाख विदेशी बासिन्दा थिए, जुन कुल जनसंख्याको करिब ३.२१% हो। यो संख्या रेकर्ड हो, तर फर्किनेहरू पनि उत्तिकै छन्। OECD को रिपोर्ट अनुसार, २०२४ मा जापानले १७७,००० नयाँ इमिग्रेन्टहरूलाई स्वीकार गरेको थियो, तर धेरैले दीर्घकालीन बसोबास नगरी फर्किन्छन्। म यो ब्लगमा यो विषयलाई तथ्यांक, व्यक्तिगत कथाहरू र भावनात्मक दृष्टिकोणबाट विश्लेषण गर्दैछु। यो मेरो आफ्नै अनुभव र साथीहरूका कथाहरूसँग मिसिएको छ – जसरी एक ब्लगरले आफ्नो जीवनको कथा सुनाउँछ। यदि तपाईं जापान जान सोच्दै हुनुहुन्छ भने, यो पढेर तयार रहनुहोस्।१. इमिग्रेशनको चमकिलो तस्वीर: संख्या बढ्दै, तर फर्किनेहरू किन?जापानको जनसंख्या घट्दै छ – कम जन्मदर र बढ्दो उमेरले श्रमशक्तिको अभाव छ। यसैले सरकारले दशकौंदेखि इमिग्रेशनलाई प्रोत्साहन दिइरहेको छ। १९५० देखि २०२४ सम्म विदेशी बासिन्दाहरूको संख्या तीव्र वृद्धि भएको छ। १९८० को दशकमा यो संख्या अत्यल्प थियो, तर २००६ सम्म तीव्र बढ्यो। आर्थिक मन्दीले केही घटायो, तर २०२३–२०२५ मा नयाँ रेकर्ड बने। प्रमुख देशहरू: चीन (८७३,०००), भियतनाम (६३४,०००), दक्षिण कोरिया (४०९,०००), नेपाल र म्यानमारबाट पनि वृद्धि। तर यो चमकिलो तस्वीरको पछाडि वास्तविकता लुकेको छ। १९८०–२०२२ को डाटामा आएका र फर्किएकाहरूको संख्या लगभग बराबर छ। २०२१ मा ३.५ लाख आए, तर ५ लाख फर्किए। OECD ले भन्छ: भिसा अनिश्चितकालीन नवीकरणयोग्य भए पनि ६०% उच्च दक्ष कामदारहरू २ वर्षभन्दा बढी बस्न चाहँदैनन्। किन? आउनुहोस्, मेरो कथा र तथ्यांकबाट बुझौं।२. काम संस्कृति: 'करोशी' को डर र अथक दौडधुपजापानको काम संस्कृति विश्वकै कठोर छ। यहाँ 'करोशी' – अर्थात् अत्यधिक कामबाट मृत्यु – सामान्य शब्द हो। आधिकारिक डाटा अनुसार, हरेक वर्ष ४०० मानिस हृदयघात वा स्ट्रोकबाट मर्छन्, तर विशेषज्ञहरू भन्छन् वास्तविक संख्या २०,००० छ। जापानीहरूले ओभरटाइम आफैं इच्छाले गर्छन्, किनकि काम जुनून हो, कम्पनीप्रति वफादारी।२०२१ मा Panasonic ले ६३,००० कर्मचारीलाई साप्ताहिक तीन दिन छुट्टी दियो, तर मात्र १५० ले लिए। Expedia को २०२३ सर्वे अनुसार, औसत १९ दिन छुट्टी हुन्छ, तर ६३% मात्र (१२ दिन) लिइन्छ – कारण: सहकर्मीहरू काममा हुँदा छुट्टी लिनु लज्जास्पद। one american said: म आईटी कम्पनीमा काम गर्थेँ। सुरुमा उत्साहित थिएँ, तर महिनामा ८० घण्टा ओभरटाइमले थकान बढ्यो। एक दिन अफिसबाट फर्क्दा सडकमा नै बेहोस भएँ। मेरो कोरियाली साथी कीम ले ब्लगमा लेखेकी थिइन्: "ग्लोबल कम्पनीमा पनि जापानी सहकर्मीहरूबाट फरक व्यवहार। बिदा माग्दा प्रश्न सोधिन्छ, मानसिक थकान बढ्छ।" २८% विदेशीहरू यसै कारण फर्किन्छन्। जर्मनी वा युरोपमा काम-जीवन सन्तुलन हुन्छ, तर यहाँ काम नै जीवन हो।३. भाषा र सामाजिक अवरोध: 'अदृश्य पर्खाल'जापानी भाषा नजान्दा जीवन रकेट साइन्स जस्तो हुन्छ। N1–N5 स्तरको परीक्षा: N5 आधारभूत संवाद, N1 धारा प्रवाह। धेरै कम्पनीहरू N1/N2 अनिवार्य राख्छन्। ईमेल, बैठक, दस्तावेज – सबै जापानीमा। व्यक्तिगत अनुभव: म fukouka स्टेशनमा हराएँ। फोनले काम गरेन, साइनहरू जापानीमा। सौभाग्यवश, एक जापानीले मद्दत गरे, तर दैनिक यो समस्या हो। अमेरिकी विद्वान देबिटो अरुदोले २४ वर्षपछि छोडे: "ब्युरोक्रेटहरूको मानसिकताले विदेशीलाई प्रमाणित गर्न बाध्य पार्छ।" सामाजिक रूपमा, जापानीहरू अलगाव रुचाउँछन्। हिकिकोमोरी समस्या: १५ लाख व्यक्ति (२%) घरमा बन्द। मेरो लागि साथी बनाउन कठिन थियो – "तिमी हामीबाट फरक छौ" भन्ने भावना।ट्रेनमा मेरो छेउको सिट खाली रहन्थ्यो। किन? विदेशी भएको कारण। ९८% होमोजेनस समाजमा यो सामान्य छ। ४. आवास र दैनिक जीवन: भेदभावको कडा नियमहरूअपार्टमेन्ट भाडामा: "कुकुर, बिरालो र विदेशी जापानमा केही घरधनीहरूले अपनाउने अस्वीकारको प्रतिकात्मक शैली हो।" न्याय मन्त्रालयको सर्वे: ४०% ले भेदभाव अनुभव गरे। फोहोर व्यवस्थापन: ५ प्रकार, ५० उपप्रकार। गल्तीले २००० येन जरिवाना। राति ४५ डेसिबेलभन्दा माथि आवाज निषेध। मेरो छिमेकीले राति खाना बनाउँदा उजुरी गरे!केस स्टडी: एक भियतनामी प्रशिक्षुले OECD मा भनिन्: "कम तलब, महँगो जीवन, भाषा अभावले एक्लोपन बढ्छ।" पार्टी वा फोन कल ट्रेनमा रुड मानिन्छ। यो कल्चरल शिफ्ट धेरैका लागि असह्य हुन्छ।५. आर्थिक असन्तुलन: महँगो सपना र कमजोर येनटोकियो विश्वको महँगो शहर। १ लिटर दूध ३०० येन, भाडा ७०,००० येन (सानो फ्ल्याटका लागि)। मासिक खर्च १४०,००० येन, औसत तलब ३ लाख – ५०% खर्चमै। विगत ३० वर्षमा तलब १०% मात्र बढ्यो। ये। ९१% विदेशीहरू यसै कारण फर्किन्छन्। भावनात्मक दृष्टि: मेरो अमेरिकी साथीले भनिन्: "यहाँ पैसा कमाए पनि घर पठाउँदा केही बाँकी रहँदैन। थकान र एक्लोपनले निराशा बढ्छ।" १९९० को 'लस्ट डेकेड' बाट अर्थव्यवस्था स्थिर छ। ६. स्थायी निवास (PR): १० वर्षको कठिन यात्राPR का लागि १० वर्ष बस्नुपर्छ। बाहिर जाँदा, कर ढिलो तिर्दा वा ट्राफिक उल्लंघनले अस्वीकृत। स्वीकृति दर ५०% मात्र। विवाह वा ठूलो व्यवसाय मात्र सजिलो बाटो। अरुदोले लेखे: "सबै तयारी गरे पनि अवसर खस्किन्छ।" ७. निष्कर्ष र सुझाव: सपना टुट्न नदिनुहोस्जापान भ्रमणका लागि उत्तम छ – सुरक्षित, सफा, कुशल। तर बस्न चुनौतीपूर्ण: अत्यधिक काम, भाषा अवरोध, भेदभाव, महँगो जीवन, कडा PR। मेरो सल्लाह: भाषा सिक्नुहोस्, स्थानीय संस्कृति अँगाल्नुहोस्, दीर्घकालीन योजना बनाउनुहोस्। यदि तपाईं दक्ष हुनुहुन्छ (जस्तै डाटा साइन्स), अवसर छ। तर यदि एक्लोपन र थकानले तान्छ भने, फर्कनुहोस् – जीवन छोटो छ।तपाईंको अनुभव के छ? कमेन्ट गर्नुहोस्। (स्रोतहरू: Japan Times, OECD, Wikipedia, Shingetsu News Agency, Live Japan लगायत। यो ब्लग २०२५ को ताजा डाटामा आधारित छ।)