पुरुषले स्त्रीलाई कहिल्यै बुझ्न सक्दैन, त्यसैले पुरुषले निरन्तर अनुभव गर्छ कि स्त्री बेवकूफ छ। केहि गम्भीर कुरा छ जो छुट्छ, त्यो के हो? निश्चित रूपमा पुरुष र स्त्री साथसाथै बस्छन्। पुरुष स्त्रीबाट जन्मिन्छ, स्त्रीसंग बस्छ, प्रेम गर्छ, जीवन बिताउँछ। तर पनि के हो त्यो, जो स्त्रीको भित्र पुरुषको लागि अनजान र अपरिचित रहन्छ? त्यही अनजान तत्वलाई नै "स्त्री रहस्य" भनिन्छ। यो अँध्यारोको रहस्य हो, निषेधको कला हो।
स्त्रीले प्रेममा पर्दा पनि आक्रमण गर्दैन, प्रतीक्षा गर्छ। उसले पहल गर्दैन, पुरुषलाई नै मौका दिन्छ। तपाईंले कहिल्यै कुनै स्त्रीलाई यस्तो भन्न सक्नुहुन्न कि "तैले मलाई प्रेममा उल्झायौ"। स्त्रीहरूले नै प्रेममा पार्छन्, तर उनीहरूले कहिल्यै पहल गर्दैनन्। उनीहरूको रहस्य यही हो – बिना कुनै क्रिया गरेकै आकर्षित गर्ने कला। यो निष्क्रियताको शक्ति हो, जसलाई कृष्णले गीतामा "अकर्म" भनेका छन्।
स्त्रीले प्रेममा पर्दा पनि कुनै संकेत दिँदैन। उसको उपस्थितिले मात्र तपाईंलाई आकर्षित गर्छ। पुरुषले नै भन्छ, "म प्रेममा परें"। स्त्रीले कहिल्यै भन्दैन, "म तिम्रो प्रेममा परें"। किनभने पहल गर्नु आक्रामक हुन्छ। जब पुरुषले भन्छ, "म तिमीलाई प्रेम गर्छु", उ आफ्नो सीमा पार गरेर अर्काको क्षेत्रमा प्रवेश गर्छ। स्त्रीले कहिल्यै कसैको सीमा उल्लंघन गर्दैन, तर पनि उ आकर्षक हुन्छ।
स्त्रीको आकर्षण निष्क्रिय हो, सक्रिय होइन। उसले बिना शब्दको पुकार गर्छ, बिना हात फैलाए आकर्षित गर्छ। निमन्त्रण दिन्छ, तर त्यो देखिन्न। पुरुषले नै कदम चाल्नु पर्छ, प्रार्थना गर्नु पर्छ। तर स्त्रीले इन्कार गर्छ, र यही उसको अनन्त रहस्य हो। जब स्त्रीले चाँडै "हो" भन्छ, उसले आफ्नो रहस्य गुमाएकी हुन्छ।
मुल्ला नसरुद्दीन एक युवतीप्रति प्रेममा परे। एक दिन उसले आफ्नो बुबालाई भन्यो, "उसले मलाई 'होइन' भनिन्"। बुबाले भने, "स्त्रीले 'होइन' भनेको अर्थ 'हो' हुन्छ"। नसरुद्दीनले जवाफ दिए, "मलाई त्यो थाहा छ, तर उसले 'होइन' पनि भनिन्। उसले भनिन्, 'तिमी कुकुर होइनौ'। उसले 'होइन' भनिनन्, त्यसैले म अब अझै धेरै वर्ष प्रतीक्षा गर्न सक्दिन"।
स्त्रीको "हो" पुरुषको भाषा हो। स्त्रीको मुखबाट "हो" निकाल्नु उथलो र अनैतिक लाग्छ। उसको सम्पूर्ण रहस्य यही हो कि उसले "होइन" भन्छ, तर आकर्षित गर्छ। उसले कुनै प्रतिबद्धता गर्दैन, सबै प्रतिबद्धता पुरुषले गर्छ।
स्त्रीको रहस्य निषेधमा छ। उसले टाढा जाने क्रियाले नै नजिक आउने निमन्त्रण दिन्छ। यो फेमिनिन मिस्ट्री हो। यसमा गहिरो उत्रियो भने धेरै कुरा बुझिन्छ।
स्त्री शारीरिक संबन्धमा पनि निष्क्रिय छ। यसैले विश्वमा कुनै स्त्रीले बलात्कार गरेको इतिहास छैन। पुरुष आक्रामक छ, स्त्री ग्राहक। प्रकृतिले स्त्रीको शरीर यसरी बनाएकी छ कि उ ग्राहक मात्र हो, पुरुष आक्रामक। तर सृष्टि स्त्रीबाट हुन्छ।
अँध्यारोमा नै जीवन उत्पन्न हुन्छ। बीज अँध्यारोमा नै फुट्छ। यदि प्रकाशमा ल्याइयो भने, बीज फुट्दैन। यही कारणले स्त्रीको व्यक्तित्वमा गहिराइ छ, पुरुषमा सतहीपन। पुरुष चाँडै थक्छ, स्त्री थक्दैन। आक्रमणले थकाउँछ। यसैले पुरुष वेश्या हुन सक्दैन, स्त्री हुन सक्छ।
प्रकृतिले पुरुषलाई कमजोर बनाएकी छ। १०० केटी जन्मिएमा ११६ केटा जन्मिन्छन्। किनभने १४ वर्षसम्ममा १६ केटा मर्छन्। स्त्रीहरू पुरुषभन्दा ५ वर्ष लामो जीवन जिउँछन्। स्त्रीहरू कम बिरामी पर्छन्।
पुरुषप्रधान समाजले स्त्रीलाई दबाएको छ। तर यो कमजोरीले होइन, शक्तिले हो। स्त्रीलाई दबाउनु आवश्यक थियो, नत्र उनीहरूले पुरुषलाई नै दबाउने थिए।
स्त्रीको रहस्य यही हो – बिना केहि गरेकै आकर्षित गर्ने कला। यो घाटीको आत्मा हो, जसले कहिल्यै थक्दैन, मर्दैन। यसलाई बुझेर मात्र जीवनको परम सत्य प्राप्त गर्न सकिन्छ। परमात्मालाई पुरुषको तरिकाले पाउन सकिँदैन। उसलाई स्त्रीको तरिकाले मात्र पाइन्छ – आत्मसमर्पण गरेर।
आजकल वास्तविक स्त्री लोप भएकी छ। आजको स्त्री पुरुषद्वारा निर्मित गुडिया मात्र हो। वास्तविक स्त्रीको रहस्य बुझ्न आवश्यक छ।
स्त्रीले प्रतीक्षा गर्छ, पुरुष गर्दैन। यही कारणले हिन्दू समाजले स्त्रीलाई विधवा बनाउने प्रथा सुरु गर्यो। स्त्री अनन्तकालसम्म प्रतीक्षा गर्न सक्छ, पुरुष गर्दैन।
क्याथोलिक पादरीहरूले अनुभव गरेका छन् कि विधवा स्त्रीहरू धेरै आकर्षक हुन्छन्। किनभने प्रतीक्षाले उनीहरूको सौन्दर्य बढाउँछ। कुँवारी स्त्रीमा एक रहस्य हुन्छ, जुन विवाहपछि हराउँछ। तर मातृत्वले फेरि यसलाई जन्माउँछ।
स्त्री पूर्णरूपमा जन्मिन्छ, उसले सबै अण्डा लिएर जन्मिन्छ। पुरुष अधूरा जन्मिन्छ, यही कारणले उ बेचैन हुन्छ। स्त्री शान्त हुन्छ।
बुद्ध, महावीर जस्ता महापुरुषहरूमा स्त्री तत्व धेरै हुन्छ। यसैले उनीहरूको मूर्तिमा दाढीमूछ देखाइँदैन।
स्त्रीको रहस्य यही हो – निष्क्रियताको शक्ति। परमात्मा पनि यही तरिकाले उपलब्ध हुन्छ। उसलाई खोज्न जानु हुँदैन, प्रतीक्षा गर्नु पर्छ। यो नै फेमिनिन मिस्ट्री हो।
